Piyasaların açılmasıyla birlikte brent petrol sabah saatlerinde 109 doları test etti. Ancak saat 8.00 itibariyle brent petrolün varil fiyatı 107.50 dolar civarında işlem görüyor. ABD Batı Teksas türü ham petrolü (WTI) ise 102.19 dolar seviyesinde hareket ediyor. ABD-İran savaşı başlamasıyla birlikte Ortadoğu’daki sevkiyat güzergahlarındaki güvenlik sorunları ve akışın kesintiye uğramasıyla birlikte petrol piyasasındaki arz endişesi giderek derinleşiyor. Ortadoğu petrolünü ikame edecek herhangi bir petrol sahasının bulunması nedeniyle savaşın devam etmesi halinde fiyatların giderek yükseleceği tahmin ediliyor. Petrol fiyatları mayıs ayından bu yana ilk kez haftayı 100 doların üzerinde kapatmaya hazırlanıyor.
SEVKİYAT YOLLARI
Petrol piyasasını etkileyen ana unsurlardan başında ise Ortadoğu’daki krizin yarattığı arz endişesi yer alıyor. Hürmüz Boğazı’nda gemi geçişlerin durma noktasına gelmesi, tankerlere yönelik saldırıların artmasının ardından İran'la bağlantılı Husilerin Yemen'deki stratejik Mocha Limanı'nın kontrolünü ele geçirmesi, Kızıldeniz ve Babülmendep üzerinden yapılan taşımacılığa ilişkin kaygıları artırdı.
ÇİN BELİRLEYİCİ OLACAK
Petroldeki yükselişi belirleyecek olan ise dünyanın en büyük ham petrol ithalatçısı Çin’in talebi olacak. Çin’in petrol alımlarının devam etmesi halinde mevcut arz kesintilerinin piyasa üzerindeki etkisinin daha da büyüyebileceği ve fiyatların yukarı yönlü hareketini sürdürebileceği tahmin ediliyor.
OPEC'TEN TALEP TAHMİNİNDE YENİ DÜŞÜŞ
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC), küresel petrol talebine ilişkin beklentisini yeniden düşürüldü. OPEC’in aylık raporuna göre, 2026 yılı küresel petrol talebi artış tahmini günlük 380 bin varile indirildi. Böylece kuruluş, söz konusu tahminini üst üste beşinci kez aşağı yönlü revize etmiş oldu.
TÜRKİYE İÇİN FATURA BÜYÜYOR
Petrol fiyatlarındaki yükselişin Fed’e ilişkin beklentileri de değiştirdi. Piyasa fiyatlamalarında 15-16 Eylül'deki Fed toplantısında 25 baz puanlık faiz artırımı olasılığı yaklaşık yüzde 70 seviyesine çıktı. Petrol piyasasındaki yükseliş petrol ihracatçısı konumundaki Türkiye’yi de doğrudan etkiliyor. Enerjide dışa bağımlılık nedeniyle yüksek petrol fiyatlarının kalıcı hale gelmesi, ithalat faturası ve cari denge üzerindeki baskıyı artırırken akaryakıt ve taşımacılık maliyetleri üzerinden enflasyonu da etkileyebilir. Brent petrolün 100 doların üzerinde ne kadar süreyle kalacağı sadece küresel piyasaları değil Türkiye’deki enflasyon ve faiz görünümü de doğrudan etkileyecek.
110 DOLAR ÜZERİNDE BİR FİYATLANMA OLACAK MI?
Küresel piyasalar için sorun, artık sadece petrolün 100 dolar üzerinde kalıp kalmayacağından çok 110 doların da üzerinde yeni bir fiyatlama oluşup oluşmayacağı olacak. Petrol fiyatlarının psikolojik eşik olan 100 doların altına düşmesi için, Ortadoğu’daki gerilimin azalması, sevkiyat yollarının güvenliğinin sağlanması, sevkiyat güzergahlarının yeniden açılması gerekiyor. Bütün bunlar yapılamasa bile piyasaların normale dönmesi için bir an önce Ortadoğu petrolünü ikame edecek bir petrol sahanının oluşturulması gerekiyor.
Petrolün sevkiyatındaki tıkanıklığının devam etmesi, Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz dışındaki sevkiyat yollarının Husiler tarafından hedef alınma halinin sürmesi, petrol piyasasında 110 dolar seviyesini çok rahat geçileceğini gösteriyor.
MA