Edinilen bilgilere, ABD Başkanı Joe Biden ve ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Kevin McCarthy arasında 27 Mayıs akşamı bor? limiti konusunda prensip anlaşmasına varıldı. Ancak bor? limitinin artırılması, sorunu k?k?nden ??zebilen bir y?ntem değil. Beyaz Saray’ın “bug?nk? a?lığı yarının gıdasıyla ??zme” y?ntemi değişmezse ve Demokrat Parti ile Cumhuriyet?i Parti arasındaki siyasi m?cadele bitmezse, bor? krizinin gelecekte tekrarlanmasına kesin g?z?yle bakılıyor.?
Bor? krizinin giderek k?t?leştiği bir d?nemde, ABD h?k?meti bu ayın başında Ukrayna’ya 300 milyon ABD Doları tutarında yeni askeri yardım paketi a?ıkladı. ABD’nin Ukrayna’ya sağladığı askeri yardım şu ana kadar 36 milyar doları buldu. ABD, giderek ciddileşen bor? sorununu k?k?nden ??zmek yerine, diğer ?lkelerde zıtlaşma ve ?atışma kışkırtmakla meşgul. Bu, uluslararası toplumda b?y?k tepkiye yol a?tı.?
Ge?en uzun yıllar i?inde, ABD hegemonyacılığı korumak i?in d?nyanın bir?ok b?lgesinde ?atışma kışkırttı. 1798-2022 yılları arasında ABD yabancı ?lkelerde toplam 469 savaş başlattı. ABD, bu ?atışmalara karışmak i?in de dev sermayeye ihtiya? duyuyor, dolayısıyla b?y?k miktarda bor? alıyor ve hazinesini boşaltıyor. Şu an ABD h?k?metinin toplam borcu, 3 milyar 140 milyon doları aşmış durumda. Bu, her ABD vatandaşının 94 bin dolar bor? ?demesi anlamına geliyor. BM Genel Sekreteri’nin eski danışmanı Jeffrey Sachs yazdığı bir makalede, ABD’nin uzun yıllar boyunca savaşa d?şk?n olmasının ?lkesindeki mevcut bor? krizine yol a?tığını savundu.?
2001 yılından bu yana ge?en s?re i?inde ABD “ter?rle m?cadele” bahanesiyle bazı ?lkelerde serbest?e savaş başlattı. Bu savaşlar o ?lkelerin halklarına b?y?k zarar ve acı getirirken, ABD de savaşın k?t? sonu?larıyla y?zleşmek zorunda kaldı. Bu savaşlar i?in ayrılan dev b?t?e, ABD’nin yoksullukla m?cadele ile sağlık ve eğitim alanlarındaki kaynaklarından karşılandığı i?in ?lke i?inde ekonomik ve toplumsal ?elişkiler giderek k?t?leşti. ABD Brown ?niversitesi’nin yaptığı bir araştırma sonucuna g?re, ge?en 20 yıldan fazla s?re i?inde, ABD s?zde “ter?rle m?cadele” bahanesiyle başlatılan savaşlar i?in yaklaşık 8 trilyon dolar harcadı. Bu miktar, ABD h?k?metinin mevcut borcunun d?rtte birini oluşturuyor. 2008 k?resel finans krizinin patlak vermesinden sonra, ABD’deki kredi faizi hep d?ş?k seviyede korundu. Bu, h?k?metin b?y?k bor? almasına kolaylık sağladı. ?zellikle de ABD h?k?metinin “bug?nk? a?lığı yarının gıdasıyla ??zme” u?urumuna d?şmesine yol a?tı. Merkezi Washington’da bulunan ABD Politika Araştırma Enstit?s?’n?n uzmanı Lindsay Koshgarian basına verdiği deme?te, ABD’nin ge?en 20 yıl i?inde yaptığı savaş harcamalarının ?lkesindeki ekonomik ve toplumsal gereksinimler pahasına yapıldığını belirtti. ABD’nin askeri hegemonyacılığını korumak i?in b?y?k miktarda bor? alması, bor? krizinin patlak vermesinin şartlarını oluşturdu.?
Son yıllarda, ABD soğuk savaş zihniyetinde ısrarcı edip blok siyaseti ve ideolojik zıtlaşma kışkırttı ve “b?y?k devletler arası zıtlaşma” ya odaklandı. ?in ve Rusya gibi ?lkeleri başlıca “meydan okuma” ve “tehdit” olarak g?rd?. ABD, “stratejik rakipler” ?n?nde askeri caydırıcılığı korumak i?in askeri b?t?esini s?rekli olarak artırdı. Ge?en uzun yıllar i?inde ABD’nin askeri b?t?esi d?nyada hep birinci sırada yer aldı. ABD’nin 2024 mali yılındaki askeri b?t?esi ise 886 milyar doları buldu. ?in Sosyal Bilimler Akademisi uzmanı Yuan Zheng basına verdiği deme?te, ABD’nin hep orman kurallarından yana olduğuna işaret ederek, askeri hegemonyacılığını korumak i?in askeri b?t?esini artırdığını, bunun ?lkesinde bor? krizinin tekrarlanmasına yol a?tığını savundu.
ABD’de askeri b?t?enin tarihi rekor kırması ve bor? krizinin s?rekli olarak tekrarlanmasının arkasında askeri-sanayi-siyaset kompleksi yatıyor. Bu yapı, ABD’de b?y?k siyasi etkiye sahip. Rusya-Ukrayna ?atışmasıyla Avrupa ?lkelerinin ABD’ye olan savunma bağımlılığının artması ve NATO ?yesi ?lkelerin askeri b?t?elerini s?rekli olarak y?kseltmesi ABD’deki silah ?reticileri i?in b?y?k bir m?jde. ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan verilen bilgilere g?re, 2022 mali yılında ABD’nin ger?ekleştirdiği dış silah satışı 51 milyar 900 milyon ABD Doları’na ulaştı. Bu rakam bir ?nceki mali yıla g?re y?zde 49.1 oranında arttı. Bu satışın b?y?k bir kısmı Ukrayna kriziyle ilgili. Son yıllarda ekonomik toparlanma zayıflığı, mali durumunun k?t?lemesi ve h?k?metin gelir-gider dengesizliği gibi olumsuz unsurlar altında, ABD h?k?meti y?ksek askeri b?t?esini korumaya devam etti ve bu, ABD ekonomisine b?y?k zarar getirdi. Ancak askeri-sanayi-siyaset kompleksinin yoğun lobicilik yapması karşısında, ABD h?k?meti diğer alanlarda harcamaları kısıtlamaya kalkışsa da askeri b?t?esini d?ş?rmek istemiyor. ABD askeri-sanayi-siyaset kompleksinin dış savaşlardan b?y?k ?ıkar elde ederken, ABD halkını bor? krizine sokması ve diğer ?lkelerin halklarının finansal riskler altına bulundurması ne kadar bencilce!
Ge?en onlarca yıldaki b?y?k miktarda askeri harcamalar, ABD’nin toplumsal zenginliğinin zayıflaşmasına ve “askeri b?t?e artarken, daha g?vensiz bir durumla karşı karşıya kalmasına” yol a?tı. ABD’nin askeri hegemonyacılığı, d?nyaya daha fazla istikrarsızlık ve belirsizlik getirdi, aynı zamanda kendisinin de b?y?k bedel ?demesine yol a?tı. Bor? krizinin s?rekli olarak tekrarlanması, bunun en iyi ?rneğini teşkil ediyor. ?
Kaynak ?in Uluslararası Radyosu
Hibya Haber Ajansı
