UNESCO Dünya Miras Komitesi 40. Oturumu Kültür ve Dışişleri Bakanlığının ev sahipliğinde İstanbul Lütfü Kırdar Kongre Salonu'nda 5'inci gününde devam ediyor. Oturumda dün dünya genelinde tehlike altında olan 100 kültürel mirastan 40'ının tartışılmasına başlandı. Devlet güçlerinin yakıp yıktığı ve 100 kültürel miras arasında bulunan Sûr'un durumu ise şu ana kadar gündeme alınmadı. Tartışılan kültürel miraslar Dünya Miras Komitesi Sekreteryası, komite başkanı ülke ve komite başkanvekili ülke tarafından yapılacak öneriyle belirlenirken, Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleşen toplantıda Sûr'un bu gün de gündeme gelmesi beklenmiyor.
Çok ciddi yıkımlar yapıldı
Toplantıya katılan Amed (Diyarbakır) Büyükşehir Belediye Eşbaşkanı Gültan Kışanak, toplantıya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Geçen yıl Almanya'nın Bonn kentinde gerçekleştirilen ve Sûr'un (Sur) Dünya Miras Listesi'ne alındığı UNESCO'nun 39'uncu toplantını hatırlatan Kışanak, "Bonn'daki toplantı bizim için tarihi önemi olan bir toplantıydı. Çünkü Diyarbakır Surları ve Hevsel bahçeleri Dünya Kültür mirası olarak tescillendi. Ne yazık ki bu karardan sonra yıkım politikası devreye girdi. Sûr'da çok ciddi yıkımlar ortaya çıktı" dedi.
'UNESCO'nun yaklaşımı siyasi'
UNESCO'nun bir devletler organizasyonu olduğuna dikkat çeken Kışanak, bu yüzden her ne kadar ana çalışma konusu kültürel çalışma ve insanlık mirası olsa da siyasi yaklaşımlardan azade olmadığını vurguladı. Kışanak, "Devletler arası ilişki ne yazık ki UNESCO'nun çalışmalarına yansıyor. UNESCO üye ülkelerin etkisinde daha az kalmak istediği için bağımsız bilimsel heyetler kuruyor. Sadece Sûr'daki durumla değil dünyadaki tüm tehlike altındaki tarihi eserlerle yakından ilgilenen uzman bir ekip bu. Fakat onlar bir anlamda bir danışma organı gibi çalışıyor" diye konuştu. Kendileri gibi dünyanın farklı ülkelerinden yerel temsilcilerin hazırladıkları dosyalarla toplantıya katıldıklarını belirten Kışanak, asıl karar vericilerin devletlerin büyükelçileri olduğunu söyledi.
'Türkiye'nin yanıtları gerçeği yansıtmıyor'
UNESCO Dünya Miras Komitesi'nin 27 Haziran'da Fransa'da yaptığı hazırlık toplantısında Sûr'a ilişkin hazırladığı karar taslağını da değinen Kışanak, UNESCO'nun Sûr'un durumunu takip ettiğini kaydederek, bunu gerçekleştirilen toplantıda da yetkililer tarafından kendilerine aktarıldığını söyledi. Türkiye'nin UNESCO'ya 11 Mayıs günü gönderdiği yanıtların gerçeği yansıtmadığını ifade eden Kışanak, yanıtların geç verilmesinin Sûr'da yaşananları UNESCO'dan saklamak şeklinde yorumladı.
'Türkiye neden çekiniyor'
Oturumda Sûr'un durumunun gündeme getirilmemesine ilişkin de konuşan Kışanak, şunları söyledi: "Bu toplantının ev sahibi Türkiye. Neden bu konunun tartışılmasından çekiniyor. Konuşalım ve diğer üye ülkelerinde ne düşüncesi varsa söylesin dedik. İşte 'Bu bizim iç sorunumuz, dünyanın gözü önünde tartışmayalım, biz zaten gereken her şeyi yapacağız, biz UNESCO kriterlerine bağlıyız' yaklaşımı içerisindeler."
Kışanak, UNESCO'nun yıkımlar karşısında ki tutumunu, "Devlet politikaları bir yerde belirleyici olduğu için istenilen sonuçlar elde edilemiyor. Onun için karşı forumlarının, gençlik forumlarının çok büyük önemi var" dedi. Kışanak, UNESCO üzerindeki kamuoyu baskısının devam etmesi gerektiğini de dile getirdi.
(diha)
