Kobanê; yada demokratik özek yönetim devriminden sonra Kobanê Kantonu. Küçük ama tüm dünyanın yakından tanıdığı, direnişin yarattığı sonuçla büyüyen bu şehir Dicle ile Xabur nehirleri arasında yer alıyor. Pirsûs ovasında Kaniya Kurda ve Murşit Pınar adıyla tanınıyor. Arap göçerler bu alanlarda otlatttıkları hayvanlarını bu çeşmeler üzerinde su verdikleri için buraya Kürtler arasında Arap çeşmeleri de dediği oluyordu.
Birinci dünya savaşı öncesi Almanlar Berlin ile Bağdat arasında tren yolunu inşa ederken, Kobanê bölgesinde de tren yolunun bir merkezini kurdular. Bu şirketin adına da “Deutsche Company” (Alman şiriketi) dediler. Şirket kurulduktan sonra yöredeki kimi köylerinden insanlar da bu şirkette çalışmaya başladılar. Bazıları da şirket çalışanlarına Pazar malzemelerini satıyordu. Şirket etrafındaki köyler giderek geniş bir merkez haline gelmişti. Bu şekilde gelişen şehir ismini buradan alıyor. Ancak Baas rejimi Arap Kemeri çerçevesinde buraya da Eyn El Ereb (arapların gözü-pınarı) olarak değiştirdi.
Rojava devrimindeki öncülüğü
Burada kendi ısrarı ile tanınan şehir, hiç yolunu şaşırmadı. Kürdistan özgürlük mücadelesi başladığında Kobanê şehri önemli bir rol oynadı. Kürt Halk Önderliği Kobanê üzerinden Ortadoğu sahasına geçiş yaptı. Başka bir deyimle Kürt Halk Önderliği Rojava devriminin temellerini burada attı. Bundan dolayı Suriye de halk ayaklanmaları baş gösterdiğinde, Rojavada ilk kıvilcimın çakıldığı yer burasıydı. 19 Temmuz 2012 de şehrin yönetimini ilk ele geçirdiği yerdir. Ve birçok kesimin planlarını alt üst etti.
Halkların Devrimi!
Bu özelliklerinden dolayı sürekli bölge ve uluslararası güçlerin saldırılarının hedefi oldu. En büyük saldırı ise 15 Eylül 2014 tarihinde başladı. Ancak gelişen bu kapsamlı saldırılara karşı kimsenin hesaplayamadığı bükük bir direniş gelişti. Kobanê de yazılan tarihi destanlarla Kürdistan içinde kurulan tüm sınırları ortadan kaldırdı. Kobanê deki direniş ile tüm Kürdistan ayağa kalktı. Bu küçük şehrin adı tüm dünyada duyuldu ve dünyanın her yerinden ve ulusundan insanlar buraya akın etmeye başladı. Kobanê direnişi ile halkların umutlarını yeniden dirilterek demokrasi ve özgürlük mücadele cephesinin kurulmasını sağladı.
Yeniden yaratılan devrim
134 günlük direnişten sonra Kobanê 26 Ocak 2015 tarihinde çetelerden temizleyerek özgürleşti. Kobanê özgürleştikten sonra hiç ara verilmeden yeniden inşa süreci çalışmaları da başladı. Burada dikkat çetilen husus ise direnişte olduğu kadar yeniden inşa çalışmalarında da Kürdistan ve dünya aynı ilgiyi göstermiş olmasıdır. Kobanê inşası da halkların iradesi ile gelişiyor. Kobanê’yi inşa süreci için Amed’teki konferanstan sonra Evrupa da da konferans yapılacaktır.
Yeniden inşa süreci nasıl başladı şimdi hangi aşamadadır?
Kobanê özgürleştikten sonra şehirde dekomratik özek yönetimi bünyesinde şehri yeniden inşa etmek için Kobanê inşa komitesi kuruldu. Kobanê’yi yeniden inşa etmek amacıyla kurulan 13 komite ile bir yandan gerekli destek ve yardım sağlamaya çalışırken, diğer yandan da hasar tespiti, şehri patlayıcılardan temizleme, halkı karşılama ve şehre döndürme vs. çalışmaları yürütülüyor.
Müze Oluşturulacak!
Kobanê’yi yeniden inşa süreci çalışmaları ekseninde gösterilen direnişin tarihe mal olması için, bir çok çevreden gelen öneri üzerine müze oluşması için çatışmaların simgesi olan yıkılmış şehrin bir bölümü koruma altına alınarak korunacaktır. Bu öneri Kanton yönetiminin toplantısında, parti yöneticileri, örgütler ve kurumların hazır bulunduğu bir ortamda tartışıldı. Yapılan tartışma sonucunda öneri Kabul edildi. Buna gore savaşın en şiddetli yaşandığı yerlerde ve destanların yazılıdığı yerler müze olarak kalacaktır.
Cizîr ve Amed Konferansları
Diğer yandan Kürdistan ve dünyada yeniden inşa çalışmaları devam ediyor. Bu çerçevede Cizirê Kontonunda bir konferans yapılarak yardım toplandı. Kürdistan’daki büyük konferans ile 2-3 Mayıs tarihlerinde Amed’te gerçekleştirildi. Konferansta Kobanêyî yeniden inşa komitesi kuruldu. Ve yeniden inşa çalışmalarının tümünün bu komite tarafından yürütülme kararı alındı.
Kobanêyî yeniden inşa komitesi
Kobanêyî yeniden inşa komitesi kurulduktan sonra, yeniden inşa konseyi fes edildi ve komite içinde yerini aldı. Ihtiyaca görede Kontonda üç komite kuruldu.
-yolları açma komitesi ve şehrin önemli meydanları.
-imar ve inşa komitesi.
-müze statüsüne girecek yerlerin tespiti.
Şehri yeniden inşa imarı
Ilk adım için kuruluş ile ilgilenen komite 2010 yılında kurulan imar planında bazı değişikliklere gidecektir. Daha sonra yolları açma komitesiz bu plana gore yeni yerleşim yerlerinin yerini düzenleyecek. Bu şekilde şehrin önemli yerleri imar planına gore düzenleyecek. Buna gore de önümüzdeki süreçte bu planın etrafında yeniden inşa çalışmaları yürütülecek ve şehrin büyütülme çalışmaları yürütülecek.
‘Çok iyi olacak’
Kobanêyî yeniden inşa komitesi eşbaşkanı Rodîn Dabo son imar planı çerçevesinde Kobanê inşa edilirse çok iyi olur diyerek şöyle devam etti, “şehrin eski planında bir çok eksiklik vardı. Yolların genişliği, trafik, okullarda eksiklikler vardı. Bu verilere gore ve detaylara gore çalışıyoruz.”
Şimdi şehrin önemli yerleri ki, açılması ve genişlemesi gerekiyor. Tespit ettik ve Kontonûn belediyesi Kuzey Kurdistan’daki belediyelerin yardımı ile yolları açma çalışmalarına başladı.
Mimarlar komitesi gerekli ölçümleri yaparak, açılması ve nerede yapılacak tespitini yaparak belediyeye teslim ettiler. Bu çalışmalar yapılırken asayiş güçleri bilgilendirilerek vatandaşların buraları boşaltmaya çalışılıyor. Şimdiye kadar Halep yoluna bağlayan 48.cedde boşaltılarak temizlenmiştir.
Dabo, yapabildikleri kadar otantik bir plan yapacaklarını ve aynı zamanda vatandaşlara zararları dokunmayacak şekilde çalışmaları yürüttüklerini söyledi. Dabo, “vatandaşların mal ve mültlerine büyük bir zararın verilmeyeceği konusunda anlaşmışız. Buna görede imar planını değiştireceğiz. Buna imara göre de şehrin içinde 24 meydanını kurmamız gerekiyor. Ancak burada evlerin sayısı çok fazla olduğundan biz buraya dokunmayacağız. Şimdiye kadar açtığımız yollar savaş alanine düşen ve evlerin zarar gördüğü yada yılıldığı yerlerden oluşuyor.
Evlerin bedeli ödenecek!
Plana göre, yol açma projesinin kapsamına giren tüm evlerin bedelleri ödenecektir. Buna göre de şehir genişleyecek. Bunun içinde mülküyeti bölge yönetimine ait olan şehrin güney batısındaki araziler belirlendi. Tespit edilen alanlarda önümüzdeki süreçte çalışalar başlatılacaktır.
Imar komitesi şehrin genişlemesi içinde çalışacaktır. Şehrin büyütülmesi için 2010 yılında yapılan imar planında mevcuttu. Yapılan değişimlerden sonra imar komitesi bazı değişikliklere gidecektir.
Örneğin, Halep yolu üzerine düşen dört yol imar planına göredir. Burası şehrin dışında sanayi bölgesi olarak belirlenmişti. Ancak şimdi genişleme sağlanırsa burası bir yaşam alanı haline gelecektir. Buna göre de burada mahalle, okul, hastahane, par ve diğir bir çok şey yapılacaktır.
Amed konferansından sonra imar komitesi hazırlığıdı projesini bir çok güney ve kuzey Kurdistan imarına sundu. Yine Kuzey Rojava da bir çok çevreye önerilerini sunma çağrısı yapmıştı.
En son 17 Mayıs’ta müze kapsamına girecek yerlerin zararları tespit etmek için bir komitesi görevlendirilmişti. Bu komitede bina ve bu alanda bulanan tüm her şeyi tespit edecektir. Komite yaptığı tespitlerle önümüzdeki süreçte bu alan kapsamında kalan halkın bedelini ödemek için böyle bir tespiti yapacaktır.
YARIN-İKİNCİ BÖLÜM: BELEDIYE ÇALIŞMALARI
ANHA
