2015'te neler oldu
2015 yılı, Türkiye için, özellikle de Kürt kentlerinde çok kritik bir dizi olaya sahne oldu.
Çatışmalı süreç, iki genel seçim, hayatını kaybeden ünlü isimler, kazılan hendekler gündemin çok sarsan olayların başında geliyor.
İşte 2015’e damga vuran olaylar:
8 OCAK – Kılıçdaroğlu’ya ayakkabılı saldırı
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Ankara’da, "Emeklilerin Sorunları ve Çözüm Önerileri” adlı toplantıda ayakkabılı saldırıya uğradı. "Bu düzenin Allah belasını versin" diye bağıran saldırganı korumalar etkisiz hale getirdi.
3 ŞUBAT – TMSF Bank Asya’ya el koydu
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), 17-25 Aralık 2014 operasyonunun ardından zora düşen ve paralel yapıya yakınlığıyla bilinen Bank Asya hisselerine el koydu.
Aralarında Kaynak Holding'in iştiraki Sürat Basım, Ortadoğu Tekstil ve Forum İnşaat’ın da olduğu A Grubu ortakların hisseleri Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na (TMSF) devredildi.
11 ŞUBAT – Özgecan Aslan cinayeti
Mersin'in Tarsus ilçesinde tecavüz girişimine direndiği için bir minibüste öldürülen üniversite öğrencisi Özgecan Aslan'ın yanmış bedeni, 13 Şubat 2015 günü suçu beraberindeki iki kişiyle işlediğini itiraf eden kişinin jandarma ekiplerini olay yerine götürmesi ile bulundu.
Olay Türkiye’de infial yarattı. 3 Aralık'ta gerçekleşen duruşmada zanlılar Ahmet Suphi Altındöken, Necmettin Altındöken ve Fatih Gökçe ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı.
28 ŞUBAT – Yaşar Kemal hayata veda etti
Kürt asıllı ünlü roman, senaryo ve öykü yazarı Yaşar Kemal, organ yetmezliği sebebiyle yoğun bakımda olduğu hastanede hayata gözlerini yumdu. 92 yaşında vefat eden ünlü yazarın ölümü, Türkiye ve dünyada yankı buldu.
28 ŞUBAT – Dolmabahçe Mutabakatı
Başbakan Yardımcısı Yalçın Akdoğan ile HDP'nin İmralı heyeti arasında yapılan görüşme sonrasında açıklanan ortak metin, “Dolmabahçe Mutabakatı” olarak adlandırıldı.
Canlı yayında yapılan açıklamada, “çözüm süreci”nin yürütülmesi için 10 maddede uzlaşıldığı ifade edildi.
31 MART – İstanbul Adalet Sarayı’nda rehine krizi
İstanbul Şişli’deki İstanbul Adalet Sarayı içerisinde Berkin Elvan davası soruşturmasını yürüten Cumhuriyet savcısı Mehmet Selim Kiraz Devrimci Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi (DHKP-C) örgüt üyeleri tarafından rehin alındı.
Polis operasyon başlatırken, örgüt üyeleri öldürme tehdidi ile polise bir talep listesi belirtti. Yaklaşık 9 saat süren olayda, çeşitli müdahaleler sonrası savcı kurtarılamadı ve DHKP-C militanları ölü olarak ele geçirildi.
Günün bir diğer önemli olayı ise Türkiye’de genelinde yaşanan elektrik kesintisi oldu. 1,5 saat süren arızanın rehine krizine denk gelmesi ciddi spekülasyonlara yol açtı.
6 MAYIS – MİT tırları soruşturması
1 Ocak ve 19 Ocak 2014 Adana-Ceyhan ve Hatay-Kırıkhan ilçelerinde Suriye’ye yardım malzemesi taşıdığı belirtilen Milli İstihbarat Teşkilatı'na (MİT) ait TIR'ların durdurulması olayında 10 muvazzaf asker hakkında yakalama kararı çıkarıldı.
İlerleyen dönemde Ankara Jandarma Bölge Komutanı Tümgeneral İbrahim Aydın, Tuğgeneral Hamza Celepoğlu ve emekli Albay Burhanettin Cihangiroğlu tutuklandı.
9 MAYIS – Kenan Evren öldü
12 Eylül 1980 Darbesi’ni gerçekleştiren 7. Cumhurbaşkanı Kenan Evren, 97 yaşında tedavi gördüğü Gülhane Askerî Tıp Akademisi'nde öldü. Evren hakkındaki dava da karara bağlanmadan düştü.
26 MAYIS – Galatasaray şampiyon oldu
Spor Toto Süper Lig’de 57. sezonun şampiyonu sarı-kırmızılı ekip oldu. 20’nci şampiyonluğa ulaşan Galatasaray, 4’üncü yıldızı takan ilk takım unvanını elde etti.
5 HAZİRAN – Diyarbakır’da HDP mitinginde patlama
5 Haziran'da HDP'nin Diyarbakır mitingi sırasında meydana gelen patlamada, 4 kişi hayatını kaybetti, 200'den fazla kişi yaralandı.
7 HAZİRAN – Türkiye sandık başına gitti
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) 25. Dönemi'nin 550 yeni üyesini belirlemek için yapılan genel seçimlerde Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti), tek başına iktidar olabilmek için gerekli olan 276 sandalye sayısına ulaşamadı.
Seçime damga vuran bir diğer olay ise Halkların Demokratik Partisi’nin (HDP) %10’luk seçim barajını geçmesi oldu.
2002 yılından beri iktidarda olan AK Parti, meclis çoğunluğunu kaybetti fakat %40,8 oy oranı ve 258 sandalye sayısı ile seçimlerden birinci parti olarak çıktı. Seçimde muhalefet partilerinin aldığı oy oranı ve sandalye dağılımı şöyle oldu:
CHP: %24.9 – 132 sandalye
MHP: %16.2 – 80 sandalye
HDP: %13.1 – 80 sandalye
17 HAZİRAN – Demirel hayatını kaybetti
Türkiye’nin 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, tedavi gördüğü hastanede solunum yolu enfeksiyonu ve kalp yetmezliği nedeniyle 90 yaşında hayatını kaybetti. Ölümü üzerine Türkiye'de 17–19 Haziran tarihleri arasında ulusal yas ilan edildi.
20 TEMMUZ – Suruç saldırısı
Ezilenlerin Sosyalist Partisi (ESP)'nin gençlik kolu Sosyalist Gençlik Dernekleri Federasyonu (SGDF) üyelerinin de aralarında bulunduğu 300 kişi,Urfa’nın Suruç ilçesindeki Amara Kültür Merkezi bahçesinde basın açıklaması yaptığı sırada intihar saldırısı düzenlendi.
Saldırıda34 kişi yaşamını yitirdi, 100'den fazla kişi de yaralandı. SGDF üyeleri Rojava’nın (Suriye Kürdistanı) Kobani kentinin yeniden inşa çalışmasına katılmayı hedefliyordu. Canlı bombanın IŞİD ile ilişkisi olan Şeyh Abdurrahman Alagöz isimli şahıs olduğu belirlendi.
22 TEMMUZ – Ceylanpınar’da 2 polise infaz
Urfa Ceylanpınar'da 2 polis, evlerinde silahla enselerinden vurulmuş halde bulundu.PKK’nin silahlı kanadı Halk Savunma Güçleri (HPG),olayı üstlenerek saldırının, Suruç'ta gerçekleşen patlamaya misilleme olarak yapıldığını duyurdu.
Olay sonrası Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) ve PKK arasında çatışmalar şiddetlendi, çatışmasızlık süreci sona erdi. Türkiye genelinde de PKK başta olmak üzere birçok örgüte yönelik operasyon düzenlendi.
3 AĞUSTOS – Genelkurmay’a yeni başkan
Genelkurmay Başkanlığı görevinde Orgeneral Hulusi Akar getirildi. Akar, görevi emekliye ayrılan Orgeneral Necdet Özel’den devraldı.
10 AĞUSTOS – ABD Konsolosluğu’na saldırı
İstanbul’da ABD Başkonsolosluğu’na silahlı saldırı düzenlendi. Konsolosluğa kadar yürüyerek gelen iki kadın saldırgan, uzun namlulu silah ve tabancayla nöbet tutan polislere ateş açtı.
Polislerin karşılık vermesi üzerine çatışma çıktı. Saldırganlardan biri yaralı olarak yakalanırken, diğeri kaçtı. Saldırganlardan birinin, DHKP-C’ye yönelik operasyonda daha önce gözaltına alındığı ve bir süre hapis yattığı belirlendi.
12 AĞUSTOS – Özerklik operasyonları
Çatışmalı sürecin başlamasıyla beraber Diyarbakır, Şırnak, Hakkari, Mardin ve Muş’a bağlı ilçelerde hendekler kazıldı, Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) ilçe yönetimler, “öz yönetim” ilanlarında bulundu.
Düzenlenen operasyonlarda birçok parti ve belediye eşbaşkanı gözaltına alındı.
16 AĞUSTOS – Sokağa çıkma yasakları
16 Ağustos 2015 tarihinden 21 Aralık 2015 tarihine kadar 7 ilde, 2014 nüfus sayımına göre toplam 1 milyon 299 bin 61 kişinin yaşadığı 18 ilçede toplam 54 kez süresiz veya gün boyu sokağa çıkma yasağı ilan edildi.
Bunlardan en uzunu 27 gün boyunca (28 Aralık’a kadar) Diyarbakır’ın Sur ilçesinde sürdü. HDP’nin verilerine göre yasakların toplamda 230 günü bulduğu, yasaklar nedeniyle 122 sivilin yaşamını yitirdiği açıklandı.
24 AĞUSTOS – Erken seçim kararı
Koalisyon hükümeti görüşmeleri sonuç vermeyince, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan seçimlerin yenilenmesine karar verdi. Yüksek Seçim Kurulu (YSK), seçimlerin 1 Kasım Pazar günü yapılmasını kararlaştırdı.
6 - 8 EYLÜL – Hakkari’de 16 asker, Iğdır’da 14 polis öldürüldü
PKK’nin 6 Eylül’de Hakkari’nin Dağlıca bölgesinde düzenlediği saldırıda 16 asker öldü, 6 asker yaralandı.
8 Eylül’de Iğdır’ın Aralık ilçesine bağlı Çamurlu köyü yakınlarında PKK tarafından yola yerleştirilen bomba, polis minibüsünün korumalığını yapan zırhlı araçların geçişi sırasında uzaktan kumandayla patlatıldı. Olayda 14 polis öldü.
15 EYLÜL – Türkiye’den Avrupa’ya göçmen akını
Suriye ve Irak’tan gelen göçmenler, Türkiye üzerinden Yunanistan’a geçmek için sınıra yığıldı. Aylarca süren göç akınında onbinlerce kişi deniz yoluyla kaçak olarak Yunan adalarına, oradan da yürüyerek Avrupa ülkelerine gitti.
Göç sırasında onlarca kişi denizde boğularak can verdi. Eylül ayı başında Kobanili 3 yaşındaki Alan Kurdi’nin kıyıya vuran cesedi, dünyanın gündemine oturdu. Facia, Avrupa’nın binlerce göçmene kapılarını açmasına vesile oldu.
10 EKİM – Ankara saldırısında 102 kişi öldü
DİSK, KESK, Türk Tabipleri Birliği, TMMOB, HDP ve pekçok sivil toplum örgütünün katılımıyla düzenlenen “Barış Mitingi”nde 3 saniye arayla 2 patlama yaşandı. Tren Garı kavşağında gerçekleşen patlamalarda 102 kişi hayatını kaybetti, 500’ün üzerinde kişi yaralandı.
Saldırıların iki canlı bomba tarafından düzenlendiği ortaya çıktı. Olaydan bir gün önce Twitter üzerinden saldırı olabileceğine dair paylaşımda bulunan 3 kişi gözaltına alındı ancak bu kişilerin saldırıyla bağlantısının olmadığı belirlendi.
25 EKİM – HAK-PAR Başkanı vefat etti
Hak ve Özgürlükler Partisi (HAK-PAR) Genel Başkanı Fehmi Demir, seçim çalışmalarını yürttüğü sırada, Mersin’in Tarsus ilçesinde geçirdiği trafik kazasında yaşamını yitirdi.
HAK-PAR seçimlerde 108.583 oy alarak tarihinin en büyük başarısını elde etti.
28 EKİM – Cemaat’in kanalları karartıldı
Gülen Cemaati’ne yakınlığıyla bilinen Koza İpek Holding ve bünyesindeki şirketlere kayyum atanmasının ardından polis, Kanaltürk ve Bugün TV’nin yayınını kesti.
1 KASIM – AK Parti tek başına iktidar
7 Haziran seçimleri sonrası yapılan 1 Kasım erken genel seçimlerinde AK Parti, %49.50 oy oranıyla tekrar tek başına iktidar oldu ve mecliste 317 sandalye kazandı.
Muhalefet partilerini aldığı oy oranı ve sandalye dağılımı ise şöyle oldu:
CHP: %25.32 – 134 sandalye
HDP: %10.76 – 59 sandalye
MHP: %11.90 – 40 sandalye
13 KASIM – Cemaat kanalları uydudan çıkarıldı
Fethullah Gülen Cemaati’nin medya kurumu olarak bilinen Samanyolu Yayın Grubu kanalları Türksat uydusundan da çıkarıldı, yayınları kesildi.
Yayınları kesilen 13 TV veradyo ve kanalı: Samanyolu Avrupa, Ebru TV, Mehtap TV, Samanyolu Haber, Yumurcak TV, Dünya TV, MC TV, Samanyolu Afrika, Tuna Shopping TV, Burç FM, Samanyolu Haber - Radyo, Radyo Mehtap.
18 KASIM – Kayyum ataması
Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kararı doğrultusunda, Gülen Cemaati’ne yakınlığıyla bilinen Kaynak Holding'e bağlı 19 şirket, bir vakıf ve bir derneğe kayyum atandı.
24 KASIM – Türkiye Rus uçağını düşürdü
Türkiye, sınır ihlali yaptığı belirtilen Rus Hava Kuvvetleri’ne ait Sukhoi Su-24 tipi uçağını Suriye sınırında düşürdü. Olay Türkiye – Rusya arasında soğuk rüzgarların esmesine neden oldu.
Rusya, Türkiye’ye karşı ekonomik yaptırımlar uygularken Türkiye, geri adım atmadı. İki ülke arasında gerginlik farklı boyutlarda devam ediyor.
26 KASIM – Dündar ve Erdem tutuklandı
Cumhuriyet Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Can Dündar ve gazetenin Ankara Temsilcisi Erdem Gül, MİT TIR'larıyla ilgili yayımladıkları haber ve görüntüler nedeniyle haklarında başlatılan soruşturma kapsamında tutuklanma istemi ile mahkemeye sevkedildi.
İstanbul Nöbetçi 7. Sulh Ceza Hakimliği, Can Dündar ve Erdem Gül'ün tutuklanmasına karar verdi. İki gazeteci, Silivri Açık Ceza İnfaz Kurumu’na gönderildi.
28 KASIM – Tahir Elçi öldürüldü
Diyarbakır Barosu Başkanı Avukat Tahir Elçi, Sur ilçesinde devlet güçleri ve PKK’nin gençlik yapılanması YDG-H mensupları arasında yaşanan çatışmalarda zarar gören tarihi Dört Ayaklı Minare’ye dikkat çekmek için basın açıklaması yaptığı sırada silahlı saldırıyla uğradı.
Elçi olay yerinde, nerden geldiği belli olmayan bir kurşunlar hayatını kaybetti. Elçi’nin ölümüyle ilgili soruşturma sürüyor.
10 ARALIK –Sancar’a Nobel Kimya Ödülü
Mardin’in Savur ilçesinden olan Bilimadamı Aziz Sancar, hücrelerin hasar gören DNA'ları nasıl onardığını ve genetik bilgisini koruduğunu haritalandıran araştırmaları sayesinde 2015 Nobel Kimya Ödülü'nü kazandı.
14 ARALIK – Cizre ve Silopi’de sokağa çıkma yasağı
Şırnak’ın Cizre ve Silopi ilçelerinde, 10 bin asker ve polisin katılımıyla, YDG-H tarafından kazılan hendeklerin kapatılması, barikatların kaldırılması için operasyon başlatıldı.
İki ilçede süresiz sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Operasyonlarda tank ve ağır silahlar kullanılıyor. Şimdiye kadar devlet güçleri ve YDG-H üyelerinin yanısıra çok sayıda sivil de çatışmalarda hayatını kaybetti.
26-27 ARALIK – DTK’den özerklik çıkışı
Demokratik Toplum Kongresi’nin (DTK), Diyarbakır'da iki gün süren toplantısından, “özerk bölgelerin oluşturulması” sonucu çıktı.
HDP, DBP ve DTK eşbaşkanları, milletvekilleri ve belediye başkanlarının katıldığı toplantı sonunda talepler 14 madde şeklinde sıralandı.
Taleplerin başında, “ülke genelinde kültürel, ekonomik, coğrafi yakınlıkları dikkate alınarak bir veya birkaç komşu şehri kapsayacak biçimde demokratik özerk bölgelerin oluşturulması” maddesi dikkat çekti.
2015 PANORAMA - Ortadoğu’da 10 yıl gibi 1 yıl
Savaşlar, çatışmalar, siyasi krizler ve doğal afetler, 2015'te de hem dünyanın, hem de Ortadoğu’nun gündemini meşgul etti.
Suriye'de devam eden iç savaş nedeniyle yaşanan insani kriz, Kurban Bayramı'nın ilk gününde Mina'da şeytan taşlama sırasında çıkan izdiham, IŞİD örgütünün saldırılar 2015'e damgasını vuran olaylar arasında yer aldı.
OCAK
2 Ocak 2015’te IŞİD, Musul, Diyala, Kerkük ve Salahaddin kentlerinde Şiiler’e ait 17 türbeyi yıktı.
7 Ocak’ta Yemen'in başkenti Sana'daki Polis Akademisi yakınlarında patlayıcı yüklü araçla düzenlenen saldırıda 35 kişi öldü, 68 kişi yaralandı.
14 Ocak’ta Arap Yarımadası El-Kaidesi, Charlie Hebdo dergisine yönelik saldırı emrinin El Kaide lideri Eymen el-Zevahiri tarafından verildiğini açıkladı.
16 Ocak’ta Uluslararası Ceza Mahkemesi, Filistin'deki savaş suçlarıyla ilgili ön soruşturma açılması kararı aldı.
23 Ocak’ta Suudi Arabistan Kralı Abdullah bin Abdulaziz, Riyad'da tedavi gördüğü hastanede 91 yaşında vefat etti.
28 Ocak’ta İsrail Ordusu’na ait bir savaş uçağının, Golan tepelerinde Esed güçlerinin denetiminde olan üç noktayı bombaladığı bildirildi.
29 Ocak’ta Avrupa Birliği (AB), Suriyeliler’e 136 milyon euro ilave insani yardım kararı aldı.
ŞUBAT
1 Şubat’ta Mısır'da bir yılı aşkın süredir tutuklu bulunan El Cezire televizyonunun Avustralyalı muhabiri Peter Greste, Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi'nin onayıyla serbest bırakıldı.
2 Şubat’ta Mısır'da Kirdase'deki polis merkezine saldırmakla suçlanan darbe karşıtı 183 sanık hakkında idam kararı verildi.
3 Şubat’ta IŞİD’in alıkoyduğu Ürdünlü pilot Muaz el-Kesasibe'nin yakılarak öldürüldüğünü gösteren fotoğraflar yayımlandı.
8 Şubat’ta Arap Birliği, Yemen'deki Şii Ensarullah Hareketi'nin (Husiler) ilan ettiği anayasa manifestosunu, "meşruiyete indirilmiş darbe" olarak nitelendirdi.
11 Şubat’ta Libya'dan İtalya'ya doğru yola çıkan dört göçmen teknesinin alabora olması sonucu 300'den fazla sığınmacı yaşamını yitirdi.
13 Şubat’ta Suudi Arabistan, İtalya ve Almanya, "Yemen'deki siyasi ve güvenlik sorunları" nedeniyle Sana büyükelçiliklerindeki çalışmalarını askıya aldı.
15 Şubat’ta IŞİD, Libya'da alıkoyduğu 21 Mısırlı Kıpti'yi öldürdü. Mısır'da 7 gün yas ilan edildi. Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi, kısas hakkını saklı tuttuklarını söyledi.
16 Şubat’ta Dışişleri Bakanlığı, Yemen'deki çatışmalar nedeniyle Türkiye'nin Sana Büyükelçiliği’nin faaliyetlerinin askıya alındığını bildirdi.
19 Şubat’ta Türkiye ve ABD arasında Suriyeli muhaliflere yönelik "eğit-donat" programı mutabakatı imzalandı.
22 Şubat’ta Türkiye, Şah Fırat Operasyonu ile Süleyman Şah Türbesi ve Saygı Karakolu'nu Süleyman Şah'ın kabriyle Suriye'de sınıra mücavir Suriye Eşmesi köyünün kuzeyinde ve aynı büyüklükteki araziye geçici olarak taşıdı.
22 Şubat’ta İran ile nükleer müzakerelerin yeni turu ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ve İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif arasında İsviçre'nin Cenevre kentinde yapıldı.
26 Şubat’ta Afganistan'ın değişik bölgelerinde yoğun kar ve yağmur nedeniyle meydana gelen çığ ve sel felaketlerinde 220 kişinin öldü, yaklaşık 100 kişi de yaralandı.
MART
2 Mart’ta İran'ın nükleer programı üzerine ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ve İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif arasında ikili müzakereler, İsviçre'nin Montrö kentinde başladı.
4 Mart’ta Suriye'nin Halep kentinde, rejime bağlı Hava İstihbarat Şubesi binasının altına kazılan tünelin patlayıcılarla havaya uçurulması sonucu 50 asker öldü.
5 Mart’ta İran ile 5+1 ülkelerinin dışişleri bakan yardımcıları İsviçre'nin Montrö kentinde biraraya geldi.
13 Mart’ta Birleşmiş Milletler (BM), İran'da geçen yıl 753 kişinin idam edildiğini açıkladı. Bunun, son 12 yılın en yüksek rakamı olduğu belirtildi.
17 Mart’ta İsrail'de düzenlenen erken genel seçimlerden Başbakan Binyamin Netanyahu'nun liderliğini yaptığı sağcı Likud Partisi birinci çıktı.
18 Mart’ta Tunus'ta silahlı kişilerin parlamento binasının yanındaki Bardo müzesine girerek turistleri rehin alması üzerine çıkan çatışmada 20'si turist, biri güvenlik görevlisi, 2'si saldırgan 23 kişi öldü, 47 kişi yaralandı. Saldırıyı IŞİD üstlendi.
20 Mart’ta Yemen'in başkenti Sana'da Husi (Ensarullah Hareketi) taraftarlarının yoğunlukta olduğu iki camiye cuma namazı sırasında düzenlenen intihar saldırılarında 146 kişi öldü, 350 kişi yaralandı.
22 Mart’ta Yemen Cumhurbaşkanı Abdurabbu Mansur Hadi, BM Güvenlik Konseyi'ne, Husiler’in saldırıları karşısında "acil yardım" çağrısında bulundu.
26 Mart’ta Suudi Arabistan öncülüğündeki Arap ülkeleri koalisyonu, Yemen'de ilerleyişini sürdüren Husiler’e karşı "Kararlılık Fırtınası" adlı askeri operasyon başlattı.
28 Mart’ta Suudi Arabistan'ın Yemen'de başlattığı "Kararlılık Fırtınası" operasyonunun da ele alındığı 26. Arap Birliği Zirvesi, Mısır'ın Şarm eş-Şeyh kentinde yapıldı.
NİSAN
2 Nisan’da İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif, Twitter hesabından İran ile 5+1 ülkeleri arasında yürütülen nükleer müzakerelerde konulara çözüm bulunduğunu açıkladı. ABD Başkanı Obama da İran ile nükleer müzakerelerde uzlaşıya varılmasını "tarihi" olarak nitelendirdi.
3 Nisan’da Yemen'in Aden kentindeki 55 Türk vatandaşı, Türk Deniz Kuvvetleri'ne bağlı bir firkateynle tahliye edildi. 185 Türk vatandaşı da Türk Hava Yolları (THY) uçağıyla İstanbul'a getirildi.
10 Nisan’da Pakistan Parlamentosu, Yemen'de Husiler’e yönelik “Kararlılık Fırtınası” harekatına doğrudan katkıda bulunulmaksızın tarafsız bir tutum izlenmesine karar verdi. Kararda, Suudi Arabistan'ın toprak bütünlüğünün korunması için Pakistan'ın gereken desteği vereceği ifade edildi.
11 Nisan’da Mısır'daki Müslüman Kardeşler Teşkilatı (İhvan) lideri Muhammed Bedii ve 13 İhvan yöneticisine idam cezası verildi.
17 Nisan’da Irak'ın devrik Devlet Başkanı Saddam Hüseyin'in yardımcısı İzzet İbrahim ed-Duri öldürüldü.
21 Nisan’da Mısır'da askeri darbeyle görevinden uzaklaştırılan seçilmiş Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi, "şiddete teşvik" suçlamasıyla yargılandığı davada 20 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
24 Nisan’da ABD Başkanı Barack Obama, Ermeniler’in 1915 yılı olaylarının yıl dönümü olarak kabul ettikleri 24 Nisan ile ilgili açıklamasında, Ermenice "Büyük Felaket" anlamına gelen "Meds Yeghern" ifadesini kullandı.
MAYIS:
4 Mayıs’ta İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun lideri olduğu Likud Partisi, daha önce anlaşmaya vardığı üç partinin ardından Yahudi Evi Partisi ile koalisyon hükümeti kurulması için verilen sürenin dolmasına iki saat kala koalisyon konusunda anlaşmaya vardı.
6 Mayıs’ta Kürdistan Bölgesi Başkanı Mesud Barzani, ABD'yi ziyareti çerçevesinde ABD Başkanı Barack Obama ve Başkan Yardımcısı Joe Biden ile Beyaz Saray'da bir araya geldi. Beyaz Saray, görüşmede IŞİD'i ortadan kaldırmaya yönelik mücadelenin de masaya yatırıldığını açıkladı.
6 Mayıs’ta Afganistan'da Farhunda isimli 27 yaşındaki kadının başkent Kabil'deki bir caminin önünde Kuran-ı Kerimi yaktığı iddiasıyla linç edilmesi hakkındaki davada 49 sanıktan 4'ü idam cezasına çarptırıldı.
13 Mayıs’ta Irak'ta IŞİD'in iki numaralı ismi olarak bilinen Ebu Ala el-Afri'nin koalisyon güçleri tarafından düzenlenen hava operasyonunda öldürüldüğü öne sürüldü.
21 Mayıs’ta ABD Ulusal İstihbarat Direktörlüğü, El Kaide'nin 2011 yılında öldürülen lideri Usame bin Ladin'in Pakistan'daki baskın sırasında evinde ele geçirilen bazı belgelerini yayımladı.
21 Mayıs’ta IŞİD Suriye'deki Tedmur (Palmira) antik kentini ele geçirdi.
26 Mayıs’ta Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Suriyeli muhalifler için eğit-donat programının küçük gruplarla başladığını, tüm altyapının oluşturulduğunu, gerekli teçhizatın kurulduğunu, ayrıca Türk ve Amerikalı personelin eğit-donat için hazır olduğunu açıkladı.
HAZİRAN
5 Haziran’da Birleşmiş Milletler (BM) İnsani İşler Koordinasyon Ofisi, Yemen'de hava saldırıları ve çatışmalarda ölenlerin sayısının 2 bini geçtiğini açıkladı.
5 Haziran’da Irak'ta birçok üst düzey görevlerde bulunan ve Saddam Hüseyin'in en yakın danışmalarından Tarık Aziz geçirdiği kalp krizi sonucu hastaneye sevkedildi. Aziz kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti.
21 Haziran’da Pakistan'da 20 Haziran'da başlayan aşırı sıcak dalgası, ilerleyen günlerde bin 400'den fazla kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu.
26 Haziran’da Tunus'un Susa kentinde turistik bir otele düzenlenen saldırıda 39 kişi öldü, 38 kişi yaralandı. Saldırıyı IŞİD üstlendi.
EYLÜL
Eylül ayında ayrıca Mekke'de yaşanan vinç kazasında 4'ü Türk, hacı adayı 110 kişinin ölmesi ve 238 kişinin yaralanmasından 13 gün sonra Mina'da izdiham yaşandı. İzdihamda 4'ü Türk, 753 kişinin öldüğü, 887 kişinin yaralandığı açıklandı.
EKİM
3 Ekim’de ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerine ait savaş uçaklarının, Afganistan'ın kuzeyindeki Kunduz kentinde Snır Tanımayan Doktorlar Örgütü'nün (MSF) faaliyet gösterdiği hastaneye düzenledikleri hava saldırısında 22 kişi hayatını kaybetti.
13 Ekim’de Filistin bayrağı, Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisi'nde de göndere çekildi.
21 Ekim’de Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad, Moskova'da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye'deki son gelişmeleri görüştü.
31 Ekim’de Sina Yarımadası'nda Rusya'ya ait yolcu uçağının düşmesi sonucu 224 kişi öldü. Şarm El Şeyh-St. Petersburg seferini gerçekleştiren "9268" sefer sayılı Airbus-320 tipi uçakta 17'si çocuk 217 yolcu ve 7 mürettebat bulunuyordu. IŞİD’e biat ettiğini duyuran Sina Vilayeti, uçağın kendilerince düşürüldüğünü ileri sürdü.
KASIM
12 Kasım’da IŞİD, Lübnan'ın başkenti Beyrut'un Dahiye bölgesindeki Burc el-Baracne'de iki intihar saldırısı düzenledi. Saldırılarda 43 kişi hayatını kaybetti, 200'den fazla kişi yaralandı.
13 Kasım’da Irak’ın başkenti Bağdat'ın Sadr bölgesindeki Şii camisine düzenlenen iki intihar saldırısı sonucu 10 kişi öldü, 2 kişi ağır yaralandı. Bağdat'ta taziye evine gelen intihar eylemcisinin üzerindeki bombayı patlatması sonucu da en az 17 kişi yaşamını yitirdi, 38 kişi yaralandı.
15 Kasım’da Türkiye, dünyanın en gelişmiş ekonomilerine sahip 20 ülkenin yanı sıra davetli ülkeler ve uluslararası kuruluşların liderlerinin katıldığı G20 Liderler Zirvesi'ne Antalya'da evsahipliği yaptı.
24 Kasım’da Türkiye Suriye sınırında, Rus savaş uçağı düşürüldü. Uçağın düşürülmesinin ardından iki ülke arasında tansiyon arttı. Rusya, Türkiye ile askeri ilişkilere son verdiğini duyurdu. Rusya, iki ülke arasındaki vizesiz seyahat uygulamasının 1 Ocak'tan itibaren tek taraflı askıya alındığını açıkladı.
ARALIK
12 Aralık’ta Suudi Arabistan'daki seçimlerde kadınlar, hem aday hem de seçmen olarak ilk kez katıldıkları belediye seçimlerinde 20 sandalye kazandı.
15 Aralık’ta Suudi Arabistan'da biraraya gelen 34 İslam ülkesinin temsilcileri, teröre karşı koalisyon oluşturdu.
18 Aralık’ta BM Güvenlik Konseyi, Suriye'de siyasi diyalog sürecinin başlamasını ve ülke genelinde ateşkes ilanını isteyen ve Cenevre Bildirisi ile Viyana toplantılarında alınan kararları onaylayan karar tasarısını oybirliğiyle kabul etti.
28 Aralık’ta Irak’ın Enbar vilayetinin idari merkezi Ramadi IŞİD’den tamamen kurtarıldı. Ramadi 2015’in Mayıs ayında işgal edilmişti. Irak Ordusu şehri kurtarmak için 22 Aralık’ta operasyon başlatmıştı.
2015'te neler oldu
2015 Gazeteciler ve basın Mensuplar …..
2015 Gazeteciler ve basın Mensuplar …..
Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü, 2015 yılı içerisinde 110 gazetecinin katledildiğini bildirdi.
2015 yılında gazeteciler işsiz kaldı
Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü, 2015 yılı içerisinde 67 gazetecinin görev başında yaşamını yitirdiğini ve 110 gazetecinin de katledildiğini açıkladı.
Böylelikle 2005 yılından bu yana yaşamını yitiren gazetecilerin sayısı 787’ye yükseldi.
2015 yılında gazeteciler diri diri yakıldı
Örgüt,basın çalışanlarına yönelik katliamlarının artmasına ragmen ilgili kurumların yeteri güvenlik önlemi almadığını belirtti.
2015 yılında gazeteciler güvende değil
2015 yılında Gazeteciler darp edildi tutuklandı cezaevine gönderildi öldürüldü ve işsiz kaldı
2015 Kürdistan Bölgesi için acı, zafer, kriz, başarı ve ilklerin yaşandığı bir yıl oldu. En önemli başlıklar şöyle:
OCAK
7 Ocak – Macaristan
Kürdistan Bölgesi Başkanı Mesud Barzani, Duhok’ta Macaristan Dışişleri ve Ticaret Bakanı Peter Szijjarto’yu kabul etti.
12 Ocak - ABD
Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Barack Obama’nin IŞİD’e karşı savaşta özel temsilcisi John Allen ve beraberindeki heyeti Kürdistan Bölgesi’nin başkenti Erbil’i ziyaret ederek Başkan Barzani ile biraraya geldi.
14 Ocak – Suudi Arabistan
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı’ndan üst düzey bir heyet Abdurahman bin Gırman başkanlığında Erbil’e geldi.
21 Ocak – IŞİD’e karşı zafer
Peşmerge Güçleri, IŞİD’in işgali altındaki Musul’un batısına bir operasyon gerçekleştirdi. Operasyonda Keske ve Wanke nahiyeleri ile 7 köy kurtarıldı. Operasyonda, örgütün hayati hattı olan Şengal – Telafer – Musul kavşağını da kontrol edildi.
24 Ocak – IŞİD’e darbe
Peşmerge Güçleri, büyük rezerve sahip petrol yatakları ile 2 rafineri ve bir doğalgaz fabrikasını IŞİD’den aldı.
26 Ocak – Almanya
Almayan Savunma Bakanı Ursula Von Der Leyen Erbil’i ziyaret etti.
ŞUBAT
3 Şubat – Barzani: IŞİD’ı yendik
Kürdistan Bölgesi Başkanı Mesut Barzani, IŞİD'i yendiklerini ve 17 bin kilometre karelik alanı iki kez bu örgütten aldıklarını belirterek, "IŞİD ve yandaşlarını affetmeyeceğiz" dedi. Barzani çatışmalarda bugüne kadar 300'ü üst düzey 800 peşmergenin yaşamını yitirdiğini, 3 bin IŞİD'linin ise öldürüldüğünü söyledi.
11 Şubat – İtalya
İtalya Genelkurmay Başkanı Luigi Binelli Mantelli, Kürdistan Bölgesi'nin başkenti Erbil'i ziyaret etti.
16 Şubat – Fransa
Fransa Genelkurmay Başkanı Admiral Pierre De Villiers ve ülkenin Özel Operasyonlar Komutanı General De Saint Quentin’in de aralarında bulunduğu bir heyet, Erbil’de Başkan Barzani ile görüştü.
MART
3 Mart – Kürdistan Bölgesi’ne doğrudan silah
ABD Başkanı Barak Obama'nın IŞİD'le Küresel Mücadele Özel Temsilcisi John Allen, ABD'nin Bağdat üzerinden değil, silahların doğrudan Erbil’e gönderildiği belirtildi.
4 Mart – Irak Cumhurbaşkanı
Irak Cumhurbaşkanı Fuad Masum Kürdistan Bölgesi’ni ziyaret ederek başkan Mesud Barzani ile görüştü.
5 Mart – Türkiye / Kanada
Türkiye’nin dönemin Savunma Bakanı İsmet Yılmaz ve beraberindeki heyet başkent Erbil’e geldi.
Aynı gün, Kanada Dışişleri Bakanı Kürdistan Bölgesi’ni ziyaret etti.
13 Mart - Kerkük’te ikinci büyük operasyon
Peşmerge Güçleri, Kerkük’ün güneyinde IŞİD’e karşı operasyon başlattı. Peşmerge, ilk etapta Murre köyünü kontrol etti daha sonra bölgedeki diğer iki köye doğru ilerledi. Örgüt peşmergenin baskısına direnemeyip bazı köylerden çekildi.
18 Mart – Bağdat’tan Erbil’e ziyaret
Irak Parlamentosu Başkanı Selim Cıburi, Erbil’e gelerek, Kürdistan Bölgesi Başkanı Mesud Barzani, Başbakan Neçirvan Barzani ve Parlamento Başkanı Yusuf Muhammed ile görüştü.
19 Mart – AP’den Erbil’e ziyaret
Avrupa Parlamentosu’nun (AP) Savunma ve Dışilişkiler komitelerinin üyelerinden oluşan bir heyet Kürdistan Bölgesi’ne geldi.
Nisan
1 Nisan – Anlamlı ziyaret
Senato'daki Cumhuriyetçi azınlık lideri Mitch McConnell Erbil’e geldi.
5 Nisan – Güney Kürdistan’ın yüzde 95’i kurtarıldı
Kürdistan Bölgesi Hükümeti Bakanlar Kurulu, Başbakan Neçirvan Barzani başkanlığında toplandı. Toplantı sonrası yapılan yazılı açıklamada, Peşmerge Bakanı Mustafa Seyid Kadir’in, “IŞİD’in işgal ettiği toprakların %95’ini geri aldık. Örgütün saldırı gücü kırıldı” dediği bildirildi.
11 Nisan - İlk defa Kürdistan bayrağı
Türkiye’de, Bakanlar düzeyinde yapılan bir toplantıda, ilk defa Kürdistan Bölgesi bayrağı masada yer aldı. Kürdistan Bölgesi Tarım ve Su İşleri Bakanı Abdülstar Mecid başkanlındaki bir heyet, 11 Nisan’da Türkiye Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Mehdi Eker’le Ankara’da gerçekleştirdiği toplantıda ilk defa Türk bayrağının yanısıra Kürdistan Bölgesi bayrağı da masada yer aldı.
MAYIS
2 Mayıs – Kanada’dan üst düzey heyet
Kanada Başbakanı Stephen Joseph Harper, Erbil’de Başkan ve Başbakan ile görüştü.
17 Mayıs – ABD’den Barzani’ye: Kürt devletini göreceğiz!
ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden’in, başkan Barzani’in ABD’ye yaptığı ziyaret sırasında “İkimizin de ömrü Kürt devletini görmeye yetecektir” dediği öğrenildi.
Sözkonusu ziyarette, Başkan Barzani’nin Barack Obama ve Joe Biden’a Kürt milletinin kendi kaderini tayin edebilecek durumda olduğunu ve referandum ile bağımsızlık konularında da barışçıl davranacaklarını ifade etti.
HAZİRAN
4 Haziran – Bağdat’tan önemli ziyaret
Irak Başbakanı Haydar Abadi Erbil’e geldi. Abadi, Ulsulararası Erbil Havalimanı’nda Başkan Mesud Barzani tarafından karşılandı.
22 Haziran - WSJ: Kürt devleti geliyor...
ABD merkezli uluslararası günlük finans ve haber gazetesi, The Wall Street Journal Kürdistan Bölgesi’nde IŞİD’e karşı mücadele ve Türkiye’deki 7 Haziran genel seçimleriyle Kürtler’in başarıya doğru gittiğini, bu başarılarının ise Kürtler’i devlet kurmaya doğru götürdüğünü yazdı.
TEMMUZ
1 Temmuz – Ekonomik bağımsızlık ilanı!
Kürdistan Bölgesi Hükümeti, petrolü Bağdat’tan bağımsız satmaya karar verdi. Irak Parlamentosu Petrol ve Gaz Komisyonu Başkanı Arez Abdullah, “1 Temmuz itibariyle Kürdistan Bölgesi ve Kerkük’ten çıkarılan petrol Bağdat’a bağlı olmaksızın satılacak. Bu da Irak’ın bölünmesinde ilk adımdır” dedi.
19 Temmuz – Katar’dan Erbil’e bir ilk
Katar Dışişleri Bakanı Halid Bin Muhammed bir heyetle Erbil’i ziyaret etti. Gerçekleşen ziyaretin asıl önemi, Katar’dan ilk defa üst düzey bir yetkili Kürdistan Bölgesi’ni resmi olarak ziyaret etmesiydi.
24 Temmuz – ABD’den önemli ziyaret
ABD Savunma Bakanı Ashton Carter Kürdistan Bölgesi’ni ziyaret etti. Bağdat’ı ziyaret ettikten sonra özel uçağı ile Erbil’e gelen Carter, Başkan Mesud Barzani ile görüştükten sonra aynı gün Erbil’den ayrıldı.
29 Temmuz – Sürpriz konuk
Türkiye Dışişleri Bakanı Feridun Sinirlioğlu Erbil’e süpriz bir ziyaret gerçekleştirdi. Sinirlioğlu Başkan Mesud Barzani ve Başbakan Neçirvan Barzani ile görüştü.
AĞUSTOS
9 Ağustos – Barzani referandum dedi
Kürdistan Bölgesi Başkanı Mesud Barzani, siyasi partiler arasında süren başkanlık tartışmasıyla ilgili 3 şart sunarak, başkanlık seçiminin nasıl olacağının, referandum yoluyla halka sorulması gerektiğini belirtti.
20 Ağustos – Başkanlık krizi
Kürdistan Parlamentosu’nda bulunan 5 parti, “Kürdistan Demokrat Partisi (KDP), Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB), Değişim Hareketi (Goran), Kürdistan İslami Birlik Partisi (Yekgırtu), Kürdistan İslami Topluluk (Komal)” krizi çözmek için toplantı üstüne toplantı yapmaya başladı.
24 Ağustos – Norveç
Norveç Dışişleri Bakanı Borge Brende ve Savunma Bakanı Ine Marie Eriksen Söreide Erbil’i ziyaret etti.
EYLÜL
30 Eylül – 10 köy IŞİD’den geri alındı
Peşmerge Güçleri, Kerkük'ün güneybatısındaki 10 köyü terör örgütü IŞİD'ten kurtardı. Bu operasyon sonucu IŞİD’in kalesi olarak bilinen Kerkük’ün Havice ilçesine 22 kilometre mesafeye kadar ilerleme sağlandı.
EKİM
9-10-12- Ekim – Kriz tavan yaptı
Halepçe ve Süleymaniye’de başlayan gösteriler şiddet olaylarına dönüştü. Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) parti teşkilatları ateşe verildi. Olaylarda 5 kişi yaşamını yitirirken çok sayıda kişi de yaralandı.
Değişim Hareketi’nden (Goran) Kürdistan Parlamentosu başkanı Dr. Yusuf Muhammed, 12 Ekim’de güvenlik güçleri tarafından Kürdistan Bölgesi’nin başkenti Erbil’e alınmadı.
KDP, protesto gösterilerinden Goran’ı sorumlu tuttu.
Olayların ardından Kürdistan Bölgesi Başbakanı Neçirvan Barzani, Goran’lı bakanların görevlerine son verdi.
21 Ekim – Hawice operasyonu
Kürdistan Bölgesi Güvenlik Ajansı Anti-Terör Güçleri ile ABD Özel Kuvvetleri’nin Hawice’de gerçekleştirdiği operasyonda 2 üst düzey IŞİD üyesi yakalandı. Kürt - Amerikan ortak operasyonda IŞİD tarafından esir tutulan 70 kişi kurtarıldı. Operasyonda 1 Amerikan askeri hayatını kaybederken, 3 peşmerge ise yaralandı.
26 Ekim – Alman Savunma Bakanı
Almanya Savunma Bakanı Ursula von der Leyen, Kürdistan Bölgesi’nin başkenti Erbil’e geldi. Başkan Mesud Barzani ile görüşen Alman Bakan, IŞİD’le mücadele için Peşmerge güçleri’ne ülkesinin sunabileceği destekleri iletti.
KASIM
13 Kasım - Şengal kurtarıldı
3 Ağustos 2014'te IŞİD örgütü tarafından işgal edilen Musul’un Şengal ilçesi, Peşmerge Güçleri tarafından kurtarıldı.
20 Kasım - Kürt kasabalarında 4.800 Şii milis
Şii Heşdi Şabi milis teşkilatının, Selahaddin’in Tuzhurmatu ve Diyala’nın Hanekin ilçelerinde 4 bin 800 kişiyi silahlandırdığı bildirildi.
22 Kasım - 48 saat hava sahası kapatıldı
Kürdistan Bölgesi’nin Erbil ve Süleymaniye havalimanları 48 saat süreyle uçuşlara kapatıldı. Gerekçe olarak Rusya’nın IŞİD’e karşı düzenlediği hava operasyonları gösterildi.
23 Kasım - ABD’den konuk
ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Antony Blinken, Kürdistan Bölgesi Başkanı Mesut Barzani'yle biraraya geldi.
25 Kasım – 2 köy kurtarıldı
Peşmerge Güçleri, Musul Barajı cephesinde Vanke nahiyesine bağlı 2 köyü IŞİD'den aldı.
29 Kasım – IŞİD’den Rûdaw’a yasak
IŞİD’in “Musul Valiliği”nden bazı televizyon ve internet sitelerine ambargo kararı çıktı. Karar kapsamında IŞİD’in işgal altındaki bölgelerde Rûdaw televizyonu ve internet sayfasının da aralarında bulunduğu bazı televizyon ve internet sitesi yasaklandı.
ARALIK
1 Aralık - Barzani’nin Rıyad ziyareti
Başkan Barzani, başkent Riyad’da Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz Al Suud ile biraraya geldi.
4 Aralık – Türk askeri Musul’da
Bu ayın en önemli gündem konularından biri de Türk Silahlı Kuvetleri’nden (TSK) bir tabur askerin Musul’un Başika bölgesine gelmesi oldu. Gündeme bomba gibi düşen haberin ardından, Irak ve Türkiye cephesinden art arda açıklamalar yapıldı.
Irak Başbakanı Haydar Ebadi, Türk askerlerinin geri çekilmesi için 48 saat süre tanıdı
7 Aralık – Almanya’dan destek
Almayan Dışişleri Bakanı Frank Walter Steinmeier, Erbil’e iki günlük bir ziyaret gerçekleştirdi. Steinmeier ziyaretin ikinci gününde Başkan Barzani ile bir araya geldi.
Rusya’nın IŞİD’de karşı düzenlediği hava operasyonları nedeniyle, Irak hava sahası yine 48 saat kapatıldı.
10 Aralık – Ankara’da Kürdistan Bayrağı
Kürdistan bölgesi Başkanı Mesud Barzani, Türkiye Başbakanı Ahmet davutoğlu tarafından, Çankaya Köşkü’nde Kürdistan Bayrağı ile karşılandı.
17 Aralık – Carter Erbil’de
ABD Savunma Bakanı Ashton Carter ikinci kez Erbil’e gelerek Başkan Mesud Barzani ile görüştü.
19 Aralık – Irak güzeli bir Kürt
43 yılın ardından Irak’ın başkenti Bağdat’ta düzenlenen güzellik yarışmasında Şeyma Kasım isimli Kürt kızı kraliçelik tacını taktı.
26 Aralık – Başbakan Barzani İstanbul’da
Kürdistan Bölgesi Başbakanı Neçirvan Barzani, İstanbul'da Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Başbakan Ahmet Davutoğlu ile görüştü.
