Şanlıurfa Valiliği’nin kamu kurumları ve belediyelere yönelik yayımladığı genelgelerde, satın alma süreçlerinde şeffaflık, rekabet ve mevzuata uygunluk ilkelerine dikkat çekilirken, Bozova Belediyesi’nin farklı müdürlükleri tarafından doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen alımlar kamuoyunun gündemine geldi.
Valilik tarafından yapılan uyarılarda doğrudan temin yönteminin mevzuatın öngördüğü şartlar çerçevesinde kullanılması ve ilk tercih haline getirilmemesi yönünde düzenlemeler bulunurken, Bozova Belediyesi’nde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi kapsamında doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen alımların devam ettiği görülüyor.
VALİLİK GENELGEYLE DİKKAT ÇEKTİ
Şanlıurfa Valiliği’nin kamu kurumlarının ihale ve satın alma süreçlerine ilişkin düzenlemelerinde, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması, ihale süreçlerinde açıklık ve rekabetin sağlanması gerektiği vurgulanıyor.
Genelgede ayrıca doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen harcamaların da denetim kapsamında değerlendirilmesine dikkat çekiliyor.
Bu düzenlemeler sonrasında Bozova Belediyesi’nin doğrudan temin yöntemiyle yaptığı alımların kamuoyunun dikkatini çekmesi, “Valilik tarafından ortaya konulan ilkeler belediyenin satın alma süreçlerinde nasıl uygulanıyor?” sorusunu gündeme taşıdı.
DOĞRUDAN TEMİN YASAK DEĞİL, AMA...
Konunun hukuki boyutunda önemli bir ayrıntı bulunuyor.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinde, belirli şartların oluşması halinde doğrudan temin yöntemiyle alım yapılmasına izin veriliyor. Dolayısıyla bir belediyenin doğrudan temin yöntemini kullanması tek başına mevzuata aykırılık anlamına gelmiyor.
Ancak kamu alımlarında asıl değerlendirme, doğrudan teminin hangi gerekçeyle kullanıldığı, kanunda öngörülen şartların oluşup oluşmadığı, piyasa araştırmasının nasıl yapıldığı ve rekabet ilkesinin gözetilip gözetilmediği üzerinden yapılıyor.
Bu nedenle Bozova Belediyesi’nin gerçekleştirdiği her bir alımın kendi dosyası üzerinden değerlendirilmesi gerekiyor.
2026’DA DA DOĞRUDAN TEMİN KAYITLARI
Kamuya açık alım kayıtlarında Bozova Belediyesi’nin 2026 yılında farklı müdürlükler aracılığıyla doğrudan temin yöntemiyle çeşitli mal ve hizmet alımları gerçekleştirdiği görülüyor.
Fen İşleri Müdürlüğü tarafından profil demir alımı, Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından klima bakımlarının yapılması ve Temizlik Hizmetleri Müdürlüğü tarafından antifriz alımı gibi işlemler 4734 sayılı Kanun’un 22/d maddesi kapsamında doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen alımlar arasında yer alıyor.
Söz konusu işlemlerin doğrudan temin yöntemiyle yapılmış olması, tek başına hukuka aykırılık tespiti olarak değerlendirilemez. Ancak bu alımların gerekçeleri, teklif süreçleri, piyasa araştırmaları ve mevzuata uygunlukları kamuoyunun bilgi sahibi olmak istediği başlıklar arasında bulunuyor.
SAYIŞTAY RAPORU DA DİKKAT ÇEKMİŞTİ
Bozova Belediyesi’nin doğrudan temin uygulamaları geçmiş yıllarda Sayıştay denetimine de konu oldu.
Sayıştay’ın Bozova Belediyesi 2024 yılı Düzenlilik Denetim Raporu’nda, 4734 sayılı Kanun’un 22/d maddesi kapsamında gerçekleştirilen mal alımlarında yüzde 10 sınırına ilişkin bir tespit yer aldı.
Raporda, 2024 yılında söz konusu alımlar için 122 milyon 529 bin 810 TL ödenek ayrıldığı, yıl içerisinde ise 18 milyon 941 bin 34 TL tutarında mal alımı gerçekleştirildiği belirtildi.
Sayıştay, ilgili sınırın aşılmasına rağmen Kamu İhale Kurulu’ndan alınması gereken uygun görüşün alınmadığını tespit etti.
Belediye ise denetim sürecinde, sonraki işlemlerde gerekli hassasiyetin gösterileceğini bildirdi.
SORU ŞU: NEDEN DOĞRUDAN TEMİN?
Bozova Belediyesi’nin doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği alımların kamuoyunda tartışılmasının temelinde ise yöntemin kendisinden çok tercih gerekçesi bulunuyor.
Kamuoyunun yanıt beklediği sorular şöyle:
2026 yılında kaç doğrudan temin gerçekleştirildi?
Bu alımların toplam bedeli ne kadar?
Her alım için kaç firmadan teklif alındı?
Piyasa araştırması nasıl yapıldı?
Doğrudan temin yöntemi hangi gerekçelerle tercih edildi?
Aynı veya benzer nitelikteki işler farklı alımlara bölünerek gerçekleştirilmedi mi?
Valiliğin kamu alımlarında şeffaflık ve rekabet vurgusu doğrultusunda belediye içerisinde hangi tedbirler alındı?
GÖZLER BOZOVA BELEDİYESİ’NDE
Valiliğin genelgesi ile Bozova Belediyesi’nin gerçekleştirdiği doğrudan temin işlemlerinin yan yana gelmesi, kamuoyunda çeşitli soru işaretlerinin oluşmasına neden oldu.
Burada kesin bir hukuka aykırılık değerlendirmesi yapılabilmesi için ilgili satın alma dosyalarının ve işlemlerin yetkili merciler tarafından incelenmesi gerekiyor.
Ancak kamu kaynaklarının kullanıldığı alımlarda şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından belediyenin, doğrudan teminlerin kapsamı ve gerekçeleri konusunda kamuoyunu bilgilendirmesi önem taşıyor.
Şimdi gözler Bozova Belediyesi’nde.
Valiliğin genelgesi sonrasında doğrudan temin uygulamalarında hangi kriterler esas alınıyor?
2026 yılındaki doğrudan teminlerin gerekçeleri neler?
Alımlarda rekabet ve şeffaflık nasıl sağlanıyor?
Kamuoyunun beklediği yanıt, belgeleriyle birlikte açıklanacak bilgilerde.
