Yerel demokrasi ve demokratik yerel yönetim kavramlarını analiz edebilmemiz için demokrasi kavramını bilmek gerekir.
Demokrasi kavramı: Yerel topluluktaki bireylerin birlikte yaşamaktan kaynaklanan gereksinimlerini karşılayan kamu mal ve hizmetlerini sağlayan, yerel halkın kendi seçtiği organlarca yürütülen kurumlar olarak tanımlanan yerel yönetimlerdir.
Bugünkü şartlarda demokrasi kavramı net bir şekilde bahsetmemiz mümkün değildir. Ancak klasik anlamda halkın yönetimi olarak ifade edilmektedir.
1940 yıllarına kadar demokrasinin ne olduğunu halk tarafından bilinmiyordu. İster beğenilsin ister beğenilmesi hepimiz demokrasiyi beğendiğimizi ondan hoşlandığımızı söylüyorduk. Artık onu ne biliyor, ne anlıyor nede üzerinde anlaşıyoruz. Onun için tipik bir demokrasi karmaşası içinde yaşıyoruz.
Demokrasinin iki temel ilkeye dayandığı bilinen bir konudur.
Bunlardan biri eşitlik-diğeri özgürlük ilkesidir.
Bu iki ilke aynı anda var olmadığı müddetçe demokrasi olmaz.
Demokrasi ile yerel yönetimlerin birlikte olabilmesi temelini komin yönetiminden geçmektedir.
Komünlerin bulundukları dönemlerde demokrasi hücreleri oluşmaktadır.
Komünler ortaçağ Avrupası’nda 11.y.y.ortaya çıkmış 16.y.y. kadar demokrasi yönetimini yaşatmışlardır.
16.y.y. komün yönetimleri işlemlerini kaybetmiş merkezi devlet yönetimlerini bir parçası olmaya başlayarak demokratik niteliklerini kaybetmişlerdir.
19.y.y. yerel yönetimler tekrar ön plana çıkmaya başlamıştır.
Demokratik yerel yönetimler halkın katılımı, çoğunluk ilkesi ve seçmenlere karşı hesap verme sorumluluğu vardır.
Demokratik yerel yönetimlerde ulusal düzeyde ki demokratik yönetimleri doğurur.
Demokratik yerel yönetimlerde güçlü bir ilişki olmalıdır. Yerel yönetimlerde bireylerin özgürlüklerini kullanabilmeleri daha kolay olur.
Demokrasinin temeli eğitim kurumlarından geçer. Yerel yönetimlerde demokratik kültürün gelişmesini yerleşmesini oluşturur.
Güçlü yerel yönetimler demokratik nitelik tartışmaları olan ülkelerde demokrasinin gelişmesinde önemli katkılar sağlar.
Demokratik yerel yönetimlerde bireylerin ilişkilerine dayalı kararların alınmasından doğrudan katılabildiği günlük hayatta denetimde bulunabilmedir. Bu yönetimlerde merkezde atanan bir vali tarafından uygulanan vasiyet denetimi yoktur.
Demokratik yerel yönetimlerde seçimler önemli fakat yeterli değildir. Yönetimde halkın çoğulculuk seçmene hesap verme, seçmenle iş birliği yapma, halkın katılımı sorunların sağlıklı bir şekilde yürütülmesi önemlidir.
Demokratik yerel yönetimlerde karar alma ve alınan kararları yürütülebilme seçimle iş başına gelen yönetimindir. Karar alma sürecini halkın katılımı zorunlu bir unsurdur.
Gaphaberleri.com Köşe/ Yazarı M. Şükrü TURGUT EĞİTİMCİ