Asgari ücret sadece bir maaş değildir. Asgari ücret, pazarlık gücü olmayan milyonlarca çalışanın hayata tutunma çizgisidir. Kimi zaman bir evin kirası, kimi zaman mutfaktaki tencerenin kaynaması, kimi zaman da çocukların okul masrafıdır.
Bugün Türkiye’de asgari ücretle çalışan kesim, işveren karşısında kendini savunamayan, sendikasız, güvencesiz ve en kırılgan toplumsal grubu oluşturuyor. Bu nedenle asgari ücret, bir “ücret” olmaktan çok, sosyal koruma aracı olarak görülmek zorunda.
KOMİSYON VAR, EMEKÇİ YOK
2026 asgari ücretiyle ilgili tartışmalar başladı. Ancak bu yıl tartışma sadece zam oranı üzerinden yürümüyor. Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun yapısı da ciddi biçimde sorgulanıyor.
Türk-İş ve Hak-İş başkanlarının komisyona katılmama kararı, aslında yıllardır biriken tepkinin açık ilanı. Türk-İş Genel Başkanı Ergün Atalay’ın geçen yıl söylediği şu söz hâlâ kulaklarda:
“Adil olmayan bir komisyonda 50 sene durduk da ne oldu?”
Bugün komisyonda işveren ve hükümet güçlü; ama emeğin kendisi yok. Masada rakamlar var, ama o rakamlarla yaşamaya çalışan insanların sesi yok.
“ENFLASYONA EZDİRMEDİK” SÖZÜ KAĞITTA KALIYOR
Hükümet yetkilileri her fırsatta “işçiyi enflasyona ezdirmedik” diyor. Ancak TÜİK enflasyonu ile asgari ücrete yapılan zam yan yana konulduğunda, bu söylemin sahada karşılığı olmadığı görülüyor.
Mevcut net asgari ücret: 22.104 TL
TÜİK verilerine göre açlık sınırı: 20 bin TL’nin üzerinde
Yani asgari ücretli, daha maaşını alır almaz açlık sınırının birkaç adım üstünde kalabiliyor. Yoksulluk sınırı ise çoktan hayal olmuş durumda.
RAKAMLAR NE DİYOR?
Ekonomist Mahfi Eğilmez’in hesabı dikkat çekici:
2025 yılı enflasyonu: yaklaşık %30
2026 yılı enflasyon beklentisi: %16
Bu tabloya göre:
Önce 2025 kayıplarının telafisi için %30
Ardından 2026 enflasyonuna karşı %16 ek zam gerekiyor
Bu hesap, net asgari ücreti 29-30 bin TL bandına taşıyor.
İşveren cephesi ise maliyetleri gerekçe göstererek %20-25 aralığını savunuyor. Ancak şu sorunun cevabı hâlâ verilmiş değil:
Asgari ücret, işvereni mi koruyacak, yoksa çalışanı mı yaşatacak?
KİRA SORUSU CEVAPSIZ
Bugün büyükşehirlerde ortalama bir ev kirası 12-15 bin TL bandında. Asgari ücretle çalışan bir kişi maaşının yarısından fazlasını sadece kiraya veriyor.
Geriye kalanla ne yapılacak?
Elektrik
Su
Doğalgaz
Gıda
Ulaşım
Çocuk varsa okul masrafları
Bu tabloya bakıldığında şu soru kaçınılmaz oluyor:
2026’da asgari ücretli geçinebilecek mi, yoksa sadece hayatta kalmaya mı çalışacak?
ÜÇÜNCÜ TOPLANTI NE ZAMAN, UMUT VAR MI?
Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun üçüncü toplantısı merakla bekleniyor. Ancak toplantının tarihi kadar, ortaya çıkacak irade de önemli.
Eğer yine rakamlar masaya konulup, hayatın gerçekleri göz ardı edilirse; açıklanacak ücret ne kadar yüksek olursa olsun, yetersiz kalacaktır.
Asgari ücret bir lütuf değil, haktır.
Ve bu hak, ancak insan onuruna yakışır bir yaşamı mümkün kıldığında anlamlıdır.
2026’da mesele şudur:
Asgari ücret bir rakam mı olacak, yoksa bir hayat mı?